Biënnale Gelderland oktober 2016  
De Biënnale Gelderland wordt afwisselend georganiseerd door Museum Het Valkhof Nijmegen en Museum Arnhem. De Biënnale Gelderland 2016 vindt plaats in Arnhem en het museum heeft hiervoor Hanne Hagenaars uitgenodigd als curator.  

Inleiding 
De afgelopen jaren werd het kunstenaars wel eens verweten dat ze met hun rug naar de maatschappij zouden staan. Maar hoe zou dat ooit waar kunnen zijn? Iedere kunstenaar leeft tenslotte te midden van zijn buren, brengt zijn kinderen naar school, heeft vrienden binnen en buiten de kunst en maakt zich zorgen om de wereld. Juist kunstenaars willen graag een open verbinding met een wereld, die breder is dan de kunstwereld. De wereld is hun voedingsbodem. De betekenis van kunst is dat het de wereld beter maakt. En niet omdat het de beschouwer altijd op het verkeerde been zet en ontregeld, dat is een eenzijdige en oude avantgardistische opvatting, maar omdat het iets gééft. Het is een cadeau en reikt de medemens iets aan om over na te denken, iets oprechts, iets wat echt is, als een voortvloeisel van allerlei mogelijke denksystemen. Het is onbaatzuchtig, omdat het bij kunst niet om geld gaat, in ieder geval niet op het moment dat het gemaakt wordt.    

Living, Giving 
In mijn visie staat goede kunst boven 'meningen’, de standpunten die je via Facebook en Twitter om de oren vliegen. Kunstenaars formuleren antwoorden die niet voor de hand liggen, onorthodoxe visies, omkeringen. In de kunst gaat het niet om een mening, maar om een overweging. Voor de Biënnale Gelderland 2016 nodigde ik Gelderse kunstenaars uit en vroeg hen een verbintenis aan te gaan met mensen die in Arnhem wonen of werken. Het idee was dat kunstenaar een kunstwerk zou maken voor een bepaalde persoon, als het ware een cadeau, dat gebaseerd is op gesprekken over het leven, lot en keuzes van deze Arnhemmer, zijn geluk en tegenslag. Dat werk geeft die persoon of dat gezin een reactie op het levensverhaal in de vorm van troost, een ander gezichtspunt, schoonheid, een bevestiging of een bemoediging, alles is mogelijk. Tijdens het proces ontstonden allerlei varianten op dit concept. Een kunstenaar vroeg of hij in gesprek mocht gaan met een ruimte. Ja natuurlijk. Een andere kunstenaar was bezig met een serie waarin ze portretten maakt van vluchtelingen waarbij ze hun verhaal er om heen schrijft. Kon ze dat in Arnhem ook doen? Zeker. De kunstenaar neemt steeds ook zijn eigen levensvisie en voorkeuren mee. Zo ontstaat er een ontmoeting tussen twee personen en het werk ontstaat vanuit die ontmoeting en de vragen die het gesprek oproept. 

Kinke Kooi gaat in gesprek met Saskia Bak, de directeur van het museum Arnhem. Zij bedacht dat ze graag over de kledingkast en de blingbling van Saskia zou praten, de uitkomst van het gesprek is nog open. Rinke Nijburg ontmoet een rechter en Ide Andre is van plan een party te organiseren voor een woongroep. Hendrickje Schimmel praat over systemen met bibliothecaris in de Rozet en komt er achter dat het woord ‘bibliotheek’ eigenlijk niet meer past bij wat de bieb als taken op zich neemt. De kunstenaar maakt op basis van deze uitwisseling van ideeën en gedachten een kunstwerk dat op de woon- of werkplek te zien zal zijn.  De gesprekken worden opgetekend en komen in een catalogus zodat de bezoeker van Living, Giving zelf de verbinding kan leggen tussen het gesprek en het uiteindelijke kunstwerk.  

Arnhem is een rustige stad, een zachte stad, een stad van vergezichten. Vanuit het hooggelegen spoor kijk je het recht in het stadscentrum, en vanaf de polders aan de zuidkant is de stad als een hakkelige lijn boven het water te zien. Uitgangspunt voor de tentoonstelling is het gebouw Rozet, tegenover de stenen stadsknuffel die met zijn snuit in de lucht het goede voorbeeld geeft: relax en geniet. Rozet is het nieuwe middelpunt, een voormalige dode hoek van de stad die weer tot leven is gekomen want inmiddels valt daar weer genoeg te beleven. Een oude man doet zijn opdrukoefeningen op het stoepje voor zijn huisje, op een balkon staat een hometrainer klaar. Daarginds neemt een vrouw vol genoegen een haal van haar sigaret. Ondertussen klinkt het carillon van de Eusebiuskerk door de buurt.   

Voor het project Living, Giving volgen we een spoor door de stad, langs een vioolbouwer, naar de rechtbank, op bezoek bij een Turkse kleermaker en een opvang voor ex-psychiatrische cliënten, en ook in een van de vele leegstaande panden in de binnenstad valt werk te bekijken.   

Extra's 
De expositie Living, Giving werkt dus met een concept waarbij kunstenaars in gesprek gaan met mensen uit Arnhem en maken op basis van dat gesprek een werk. Tijdens het onderzoek voor de selectie van kunstenaars kwam ik, als curator, op het idee om een aantal gastplekken toe te voegen. Op deze manier wil ook ik graag 'giving' zijn, en kunstenaars de mogelijkheid te geven hun eigen expositie te maken, zoals bijvoorbeeld kunstenaar Dorien Hiethaar die altijd haar lievelingsbos schildert, en ook de Tada curatoren zijn hiervoor uitgenodigd.  Met het toevoegen van deze solo's is het concept elastischer geworden en de wandeling door Arnhem rijker en veelzijdiger geworden.  

Hanne Hagenaars, curator Biënnale Gelderland


Loading...