menu

Programma

Biënnale Gelderland 2019 | Seelenwanderung

Museum Arnhem en Museum Het Valkhof slaan de handen ineen voor een nieuwe editie van de Biënnale Gelderland, die in 2019 plaatsvindt. De Biënnale Gelderland is hét podium voor hedendaagse beeldende kunst in en vanuit Gelderland. Productiehuis Plaatsmaken is verantwoordelijk voor inhoudelijk concept, keuze kunstenaars, productie en fondsenwerving.

In deze bijzondere editie van de Biënnale Gelderland staat de relatie tussen mens en natuur centraal. De mens kan wel willen heersen over de natuur door in te perken, te snoeien, omheinen en dwingen, de natuur woekert altijd door. Wanneer men denkt de exoten definitief te hebben verbannen, duikt in de berm en in de tuin van de buurman wederom Japanse duizendknoop op. Goudvissen hebben hun plek gevonden in de Jansbeek.

De natuur wordt daarnaast in de kunsten al eeuwenlang ingezet als metafoor, als spiegel voor de ziel en voor de mens als soort. Deze twee uitgangspunten zijn leidraad voor de tentoonstellingen, waarin wordt onderzocht hoe de natuur vandaag de dag een rol speelt in het gesprek over onze leefomgeving.

Tentoonstelling Arnhem: langs de Jansbeek (centrum)

Aan de kunstenaars is gevraagd om met een voorstel te komen voor een werk in de openbare ruimte, waarin de bezoeker de natuur in zichzelf of in de stad op bijzondere wijze kan ervaren. Toneelgroep Oostpool levert daarnaast een vijftal tekstwerken naar aanleiding van het thema, die ter plaatse kunnen worden beluisterd. De kunstwerken kunnen worden beleefd tijdens een wandeling die langs de Jansbeek meandert. 

Tentoonstelling Nijmegen: museum het Valkhof

In museum het Valkhof is gelijktijdig een tentoonstelling te zien, waarin het werk dat in Arnhem te zien is in de context van het oeuvre van de deelnemers geplaatst wordt. In het museum wordt een ander soort ‘Seelenwanderung’ aangeboden, een meer mentale. Hierin speelt herkenning, mijmering en verlangen naar vrijheid van geest een belangrijke rol. 

Satelliet—
programma

Naast de hoofdtentoonstelling(en) bieden we Studio Omstand (kunstenaarsinitiatief in Arnhem) en ExpoPlu (platform voor hedendaagse beeldende kunst in Nijmegen) de gelegenheid een autonome tentoonstelling te maken gerelateerd aan het thema. Studio Omstand maakt een solotentoonstelling met nieuw werk van Vanessa Jane Phaff.Expoplu organiseert een solotentoonstelling van Femke Herregraven, ook met nieuw werk. Met deze tentoonstellingen geven Studio Omstand en Expoplu hun visie op het thema van de Biënnale. 

Femke
Herre—
graven

Femke Herregraven is geïnteresseerd in de evolutie van onvoorspelbare landschappen. Instabiele landschappen, zoals bijvoorbeeld een bergketen, groeien en krimpen in de tijd, leiden hun eigen recalcitrante leven met smelten en bevriezen, zijn en niet zijn. Met deze onbetrouwbaarheid passen ze niet in het lineaire Westerse narratief van vooruitgang. Data worden immers opgerekt, woorden schieten te kort. Herregraven gebruikt instabiele en verwoestende landschappen als basis in haar werk. Ze is benieuwd naar waarheen deze landschappen zich ontwikkelen, de invloed op de omgeving en de speculatie en verbeelding daarvan. Haar kunstenaarspraktijk is eigenlijk een vorm van artistieke geomorfologie.

Naast dit thema is de kunstenaar bezig met het doorgronden van de invloed van financiële processen op de natuur en specifieke landschappen. In haar tentoonstelling in Expoplu komen deze twee onderwerpen samen. Zij neemt de definitie van de natuur op bijzondere wijze onder de loep.

Herregraven maakt tekeningen, installaties, games, prints en sculpturen.

Vanessa
Jane
Phaff

De thematiek van Biënnale Gelderland 2019, Seelenwanderung, is nadrukkelijk aanwezig in het werk van Vanessa Jane Phaff, in de zin van de tijdelijkheid van het lichaam versus de onsterfelijkheid van de ziel. Haar linoleumsnedes, een techniek waarin beeld nadrukkelijk wordt geconstrueerd, zijn als een façade (het lichaam) waarachter zich onvaste inhouden (het streven van de ziel) doen vermoeden.

Het werk van Vanessa Jane Phaff wortelt in de belevingswereld van kinderen op de rand van adolescentie. Conflicterende krachten worden tegelijk ingezet. Vernietiging en onschuld, bloedige ernst en theatrale pose gaan in elkaar over.

De kunstenaar hanteert motieven uit de westerse cultuurgeschiedenis om bestaande machtsstructuren te ondermijnen en gebruikt collage en het gegeven van de reproduceerbaarheid van de linotechniek, om de unieke, wezenlijke lokatie van zoiets als ziel of identiteit te ondergraven.

Het lichaam vertegenwoordigt de mogelijkheid tot verandering. Zowel lichaamsdelen als gezichten worden herhaald, soms in hetzelfde beeld, een onmogelijke gelijktijdigheid die nog eens benadrukt dat het hier gaat om wordingsfases, om herinneren of vooruitzien.

Agenda

12-okt        14.00u-15.00u    

Arnhem:      Instaprondleiding
Prijs pp:   € 5,-    
Startpunt: De Kerk, Walburgisplein 1
Aanmelden: Eventbrite / ticket kopen in                   De Kerk

 

13-okt        14.00u-15.00u    

Arnhem:      Instaprondleiding    
Prijs pp:   € 5,-
Startpunt: De Kerk, Walburgisplein 1
Aanmelden: Eventbrite / ticket kopen in                  De Kerk

 

16-okt        14.00u-15.30u    

Arnhem:      Fotografieworkshop voor                        kinderen (8-12 jaar)
Prijs pp:   € 7,50 (incl. gebruik camera/statief)
Startpunt: de Kerk, Walburgisplein 1
Aanmelden: Eventbrite

 

19-okt       14.00u-15.00u    

Arnhem:      Ga mee op ontdekkingstocht                    met de kinderdirecteur
Prijs pp:   € 2,50
Startpunt: de Kerk, Walburgisplein 1
Aanmelden: Eventbrite

 

26-okt      tijdstip volgt   

Arnhem:    Performance met Rob Sweere
Locatie:  volgt

 

9-nov         14.00u-15.30u    

Arnhem:      Wandel mee met kunstenaar                      Isolde Venrooy
Prijs pp:   € 7,50 (incl. koffie/thee)
Startpunt: de Kerk, Walburgisplein 1

 

23-nov        14.00u-15.00u    

Arnhem:      Instaprondleiding 
Prijs pp:   € 5,-
Startpunt: de Kerk, Walburgisplein 1
Aanmelden: Eventbrite / ticket kopen in                  De Kerk
 

24-nov        14.00u-15.00u    

Arnhem:      Instaprondleiding    
Prijs pp:   € 5,-
Startpunt: de Kerk, Walburgisplein 1
Aanmelden: Eventbrite / ticket kopen in                  De Kerk

 

19 of 20 okt    14.00u-15.00u  

Nijmegen:  Instaprondleiding  
Prijs pp:   volgt nog
Startpunt: Balie Museum het Valkhof

 

28-dec       14.00u-15.30u    

Nijmegen:  Inloopworkshop
Prijs pp:   volgt nog
Startpunt: Balie Museum het Valkhof

 

28 of 29 dec   14.00u-15.00u    

Nijmegen:  Instaprondleiding
Prijs pp:   volgt nog
Startpunt: Balie Museum het Valkhof

 

4 of 5 jan  14.00u-15.00u    

Nijmegen:  Instaprondleiding  
Prijs pp:   volgt nog
Startpunt: Balie Museum het Valkhof

 

Let op: bij de activiteiten is beperkt plek

 

-------------------------------------

 

Rondleidingen op aanvraag

Liever een rondleiding in Arnhem of Nijmegen of wandeling door kunstenaar Isolde Venrooy in Arnhem op een ander moment? Dat kan! Kijk op: biennalegelderland.nl.

 

Onderwijs

 

Interactieve rondleidingen

Ga met je klas op ontdekkingstocht tijdens Biënnale Gelderland! Museum het Valkhof en Museum Arnhem hebben een speciale rondleiding ontwikkeld, voor zowel basis- als voortgezet onderwijs. Tijdens een interactieve route neemt een museumdocent de klas mee langs de kunstwerken.

 

Fotografieworkshop

Ontdek de binnenstad van Arnhem, de omgeving rond Museum het Valkhof óf rond je eigen school door het oog van een camera. Zo heb je nog nooit naar onkruid gekeken! Onder leiding van fotograaf Niek Michel gaan de leerlingen aan de slag, geïnspireerd op de foto’s van kunstenaar Rob Sweere.

 

Zie voor meer informatie, prijzen en aanmelden: 

https://www.biennalegelderland.nl/programma/educatie

Spoken
Word

Voor de officiële ingebruikname van de Sint Jansbeek, eind 2017, liet Toneelgroep Oostpool een tekst schrijven door de Arnhemse toneelschrijver Jibbe Willems. Deze tekst werd door de bekende actrice Jacqueline Blom ingesproken op een band en afgespeeld als een voice over bij de openingsact van het gezelschap. Nog altijd is deze tekst met de titel ‘U bent een druppel’ te beluisteren aan de oever van de beek bij Huis Oostpool. Op de gevel bevindt zich daar een QR-code die met een smartphone kan worden gescand waarna het hoorspel van 5 minuten te beluisteren is.

Voor deze Biennale ontwikkelt Toneelgroep Oostpool vier nieuwe teksten die tijdens de wandeling langs de Jansbeek te beluisteren zijn. De geselecteerde Gelderse schrijvers Tim Lenders, Hanneke Hendrix, Martijn Brugman en Marije Langelaar zijn gevraagd hun licht te werpen op de thematiek van Seelenwanderung. Ook de tekst van Jibbe Willems "U bent een druppel" zal opgenomen worden in de route.

U bent een druppel, Jibbe Willems

Voor de officiële ingebruikname van de Sint Jansbeek, eind 2017, liet Toneelgroep Oostpool een tekst schrijven door de Arnhemse toneelschrijver Jibbe Willems. Deze tekst werd door de bekende actrice Jacqueline Blom ingesproken. 

Marije Langelaar

Marije Langelaar is dichter en publiceerde drie dichtbundels bij de Arbeiderspers met als recentste uitgave Vonkt.  Zij studeerde Vrije Kunst aan de academie in Arnhem en had eerst een carriere als beeldend kunstenaar. De perioden van beeldend werk en schrijfwerk wisselden elkaar op een natuurlijke manier steeds af tot het zwaartepunt definitief bij de poëzie bleef liggen.   

Haar woorden tintelen, in haar zinnen krijgen alle details betekenis. De energie en verwondering buitelen over elkaar heen, soms met een duister randje. Er wordt gezocht naar harmonie, en die mag best wereldvreemd zijn. Marije werkt aan haar vierde dichtbundel en begin 2020 komt haar eerste roman uit: In het jaar van de rode os. 

Martijn Brugman

Martijn Brugman is schrijver, journalist en columnist. Hij schrijft journalistieke bijdrages en columns voor diverse publicaties. Brugmans literaire productie is wars van iedere rechtlijnigheid, haar voortgang kenmerkt zich door experimenten, onderbrekingen en hervattingen: vaak blijft het maaksel onvoltooid en wordt het als zodanig gedrukt. Zijn verhalen beschrijven en onderzoeken isolatie en spirituele dissociatie van zijn hoofdpersonen. Brugman werkt momenteel aan een detectiveroman. Hij geeft les bij Creative Writing op ArtEZ.

Hanneke Hendrix

Hanneke Hendrix is romanschrijver, podcast- en hoorspelmaker. Geschoold als toneelschrijver, werkt Hendrix, in zowel haar romans als in haar hoorspelen vanuit een fascinatie voor mensen die door het leven struikelen. Welke factoren bepalen eenzaamheid? Wat maakt dat iemand over het randje van gekte gaat? Of juist net niet gek wordt? Waar liggen de grenzen van een mens als het gaat om doordraaien, liefhebben of kluizenaarsschap? Ze schreef drie romans en maakte hoorspelen voor de publieke omroepen en Storytel. 

Tim Lenders

Tim Lenders is medeoprichter van Mensen Zeggen Dingen en Tapschrift. De Arnhemmer schrijft proza, poëzie, betogen, essays en spoken-word en publiceert de teksten op zijn pagina Tim's Verhalen.  Zijn originele invalshoeken, vurige uitspattingen en nietsontziende zelfreflectie resulteerden de afgelopen jaren in optredens op festivals als Lowlands en Pukkelpop en terugkerende optredens in de voornaamste poppodia in Nederland en Vlaanderen. Tim werkt de komende tijd in zijn woonplaats aan een manuscript, dat in het najaar van 2020 voltooid moet zijn.

Educatie

Trek met je klas de stad in, op ontdekkingstocht langs de Jansbeek. Voor Biënnale Gelderland heeft Museum Arnhem een speciale rondleiding ontwikkeld. Tijdens deze interactieve route neemt een museumdocent de klas mee door de binnenstad van Arnhem, aangepast op het niveau en de leeftijd van de groep. Spannende kijkvragen worden afgewisseld met uitdagende doe-opdrachten, zodat de leerlingen op verschillende manieren worden aangesproken.

Goed om te weten:

  • De kosten voor een interactieve rondleiding bedragen 60 euro.
  • Een interactieve rondleiding duurt een uur.
  • De groep bestaat uit maximaal 20 leerlingen. Is de groep groter? Het is mogelijk de groep te splitsen en meerdere rondleidingen tegelijkertijd te boeken.

 

Interesse? Stuur dan een e-mail naar info@museumarnhem.nl o.v.v. ‘aanvraag onderwijs Biënnale Gelderland’ met daarin de volgende informatie: 

  • Naam school, telefoonnummer en e-mailadres contactpersoon
  • Datum en tijdstip rondleiding / zelfstandig bezoek
  • Aantal leerlingen
  • Leeftijd en niveau leerlingen
  • Eventueel aanvullende informatie en/of speciale wensen

 

De educatie is in handen van Museum Arnhem
Femke Hogenbosch en Janneke van Wolfswinkel
p/a Weerdjesstraat 70
6811 JE Arnhem, Nederland
+31(0)26 30 31 400
femke.hogenbosch@museumarnhem.nl
janneke.vanwolfswinkel@museumarnhem.nl

Film-
programma

Vier filmavonden rond het thema mens en natuur. Kunstenaars Gijs Verhoofstad, Mirka Farabegoli en Roos van Haaften kozen hun favoriete film. Op de avond van de vertoning geven ze een toelichting op hun keuze en op de film. De vierde film is geprogrammeerd in samenwerking met Studium Generale ArtEZ.

Locatie: Focus Filmtheater
Adres: Audrey Hepburnplein
Aanvangstijd: 19:00 uur met een inleiding van max.15 minuten
Data:

  • 22 oktober de keuze van Gijs Verhoofstad: Stalker van Andrey Tarkovsky (de vernieuwde versie)
  • 29 oktober de keuze van Roos van Haaften: Samuel in the Clouds van Pieter van Eecke
  • 5 november de keuze van Mirka Farabegoli: Homo Sapiens van Nikolaus Geyrhalters
  • 12 november de keuze van Studium Generale ArtEZ: uit de serie How On Earth wordt de kunstenaarsfilm Bridge over Troubled Water van performance collectief MSL and Jaakko Pallasvuo getoond. De inleiding wordt gegeven door onderzoeker Harriet Bergman.